ประเพณีไทย

ประเพณีไทย tradition

ประเพณี tradition จะเป็นแบบแผนของพฤติกรรมที่สมาชิกในสังคมได้มีสวนร่วมในการสร้างและปฏิบัติสืบทอดกันมา แบบแผนเหล่านี้ จะเป็นเรื่องราวของการดำเนินชีวิตเช่น การเกิด ทำอย่างไรให้มีชีวิตยืดยืนยาวจากการเกิดนั้น จึงมีพิธีอันเนื่องในการเกิด ไม่ว่าจะเป็นการทำขวัญ 3 วัน ทำขวัญเดือน เป็นต้น หรือการแต่งงาน การบวซ การตายการทำบุญ งานสงกรานต์ ฯลฯ ประเพณีที่เคยมีมาแต่เติมซึ่งยังคงอยู่เพราะผู้คนได้ใช้ปฏิบัติ และได้มีการบำรับปรุงสร้างเสริมให้เข้ากับภาวะของชีวิตสังคมจนกลมกลืนเข้ากันได้

 

ประเพณีไทย tradition มีความหมายว่าอะไร

หมายถึง แบบอย่างของพฤติกรรมของคนไทยที่สืบต่อกันมาเป็นมรดกตกทอด ในทุกภาคจะมีวัฒนธรรมย่อยที่เป็นความแตกต่างในวิถีการดำเนินชีวิต จึงเกิดมีประเพณีตั้งเดิมในแต่ละภาคที่แตกต่างกันในเนื้อหาสาระ สภาพความเป็นอยู่ สภาพแวดล้อม แต่ในภาพรวมของประเพณีของไทย ก็จะเป็นประเพณีรวมของชาวไทย

ประเภทของประเพณี 

  • จารีตประเพณี 

เป็นแบบแผนที่สังคมกำหนดอันเกี่ยวเนื่องกับจริยธรรม ศีลธรรมของสังคม เป็นคุณค่าของส่วนรวม ถ้ามีการฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตาม ถือเป็นผิด ซึ่งเป็นเรื่งของแต่ละกลุ่ม แต่ละสังคม ที่พิจารณาว่า เป็นคุณค่าของสังคม

เพราะเชื่อว่าจะช่วยให้เกิดความสุข ความปลอดภัย จารีตประเพณีในบางท้องถิ่นของไทยเรียกว่า ฮีต เมื่อฝ่าฝืนแบบแผนที่วางไว้เรียกว่า ผิดฮีต ต้องถูกลงโทษ เช่น “จับมือเสียไก่จับไหล่เสียหัวหมู จับหูเสียบายศรี” จารีตประเพณีต่าง ๆ ในสังคมไทยที่กำหนดไว้จะผูกพันกับบาป บุญ คุณ โทษ ที่ให้เกิดระเบียบ เช่น การเคารพผู้อาวุโส การกตัญญูรู้คุณ

  • ธรรมเนียม

 ตามพจนานุกรมศัพท์สังคมวิทยาอังกฤษ  ไทยฉบับราชบัณฑิตยสถาน หมายถึง แบบอย่างพฤติกรรมที่สังคมกำหนดไว้ แล้วสืบต่อกันมาด้วยประเพณี และถ้ามีการละเมิด ก็จะถูกบังคับด้วยการที่สังคมไม่เห็นชอบด้วย ธรรมเนียมจะไม่มีการสนับสนุนช่วยบังคับจากรัฐเหมือนกับตัวบทกฎหมายและไม่มีการอนุมัติหรือลงโทษเด็ดขาดอย่างจารีต ธรรมเนียมไม่มีน้ำหนัก การยอมรับแน่นอนเท่าสถาบัน

  • ประเพณีปรัมปรา 

ในความหมายตามพจนานุกรมศัพท์สังคมวิทยาอังกฤษ – ไทย ฉบับราซบัณฑิตยสถาน ได้แก่ วัฒน รมที่สั่งสมสืบทอดต่อมาจากอดีตและมีความสำคัญเพราะได้ปฏิบัติกันมานานแล้ว เกี่ยวข้องกับความรู้สึกนึกคิดความเชื่อ ทัศนคติ คุณค่า ความรู้สึก เป็นนามธรรม ประเหณีปรัมปรา จึงเป็นประเพณีเดิม เป็นส่วนหนึ่งในชีวิตของสังคม

  • ขนบประเพณี

 ได้แก่ ประเพณีที่มีระเบียบแบบแผนวางไว้ให้คนในสังคมได้ปฏิบัติทั้งที่เข้าใจได้ และปฏิบัติโดยชัดเจน และหรือรู้กันเองในกลุ่มสังคมนั้นโดยปริยาย เป็นการปฏิบัติตามลำดับขั้นตอนตามแบบแผนนั้น เช่น การบวขนาค จะมีชั้นตอนเริ่มตั้งแต่ ชายที่มีอายุครบ 20 บีบริบูรณ์ ทำพิธีลาบวช ทำขวัญนาค การแห่นาค พิธีบวชนาคเป็นต้น หรืออื่น ๆ ไม่ว่าจะเป็นประเพณีแต่งงาน ประเพณีทำศพ จะทำตามลำดับชั้นตอนทั้งสิ้น

  • ธรรมเนียมประเพณี 

ได้แก่ ประเพณีทั่วไปที่ปฏิบัติในชีวิตประจำวันตั้งแต่เร้าจนเข้านอน ไม่มีระเบียบแบบแผนแน่นอนตายตัว จะปฏิบัติหรือไม่ก็ได้

ไม่ถือว่าผิด ถูก เป็นสิ่งที่นิยมกัน ถือเป็นธรรมเนียม เช่น การแต่งกาย กริยามารยาท การตื่นตอนเช้าแล้วจะอาบน้ำสีฟันในสังคมไทย สิ่งเหล่านี้เป็นแนวทางวิถีประขาของคนในสังคม

ความสำคัญของประเพณี

สำหรับประเพณีไทย เป็นสมบัติของวัฒนธรมมอันมีคุณค่า มีความสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับความเชื่อ ค่นิยม บรรทัดฐานของสังคม เป็นสิ่งชี้และสร้างเสริมความสามัคคีให้เกิดในกลุ่มสังคมไทย ทั้งยังแสดงถึงอดีต ความเป็นมา ความเจริญรุ่งเรืองของชาติไทยความไม่เข้าใจในความหมายและสาระของประเพณี ทำให้เกิดความเบียงเบนในแนวทางการปฏิบัติ 

จึงควรให้ศึกษาปลูกฝังและปฏิบัติกันให้ถูกต้อง เพื่อให้เกิดทัศนะทางที่ดีถูกต้อง ทำให้ฐานะของสังคมไทยในสายตาของต่างชาติเป็นสังคมที่ดี มีความเจริญ มีวัฒนธรรมและเกียรติยศ ศักดิ์ศรี  และเป็นความภาคภูมิใจช่วยเชื่อมต่อความรู้สึกของคนในชาติให้มีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน ให้เกิดความรุ่งเรืองมั่นคงแก่ชาติบ้านเมืองประเพณีไทยต่าง ๆ จึงเป็นเอกลักษณ์ของสังคมไทยที่มีลักษณะเฉพาะ

 

หากต้องการอ่านเรื่องอื่นๆเพิ่มเติม คลิกที่นี่

หรือ ที่นี่

Default